Piet Hein Eek
10-12-2009
Piet Hein Eek
Eigenzinnige ontwerper
'Mijn liefde ligt bij het ambachtelijke werken.'
De Nederlandse ontwerper Piet Hein Eek gaat onverstoorbaar zijn eigen gang. Zijn werk kenmerkt zich door simpel materiaal en sobere vormgeving. Ten alle tijden. En met liefde ontworpen. Lux sprak met Piet Hein. "Ik trek altijd mijn eigen plan. Ideeën voor ontwerpen heb ik te over en zijn vaak toegespitst op de mogelijkheden in ons eigen bedrijf, waar we praktisch alles zelf maken." Kortom, het product, het bedrijf, ja zelfs het hele proces bij Piet Hein Eek is transparant.
Afval en natuurproject
Materiaal techniek en ambacht vormen vaak het uitgangspunt voor zijn ontwerpen. Niet verwonderlijk dus dat een wandeling op de sloop, resulteerde in de sloophouten kast. Een wandeling door het bos blijft ook niet zonder gevolgen. Boomstammen. Sprokkelhout. Afval maar ook nieuwe materialen als aluminium, eiken, sytaal plaatmateriaal. Noem maar op. Daarmee gaat hij aan de slag. In opdracht van. Of vanuit zichzelf. Resultaat: mooie en waardevolle gebruiksvoorwerpen, waarmee Piet Hein Eek uit Geldrop (inter)nationaal naam maakte. Maar om het laatste is het hem niet te doen. "Net als elk bedrijf moeten wij onze producten altijd binnen de gestelde tijd maken. Daardoor ligt de lat behoorlijk hoog. En ben je dus gehaast bezig. Arbeid is dermate duur dat materiaal ondergeschikt is. Vaak worden mooie restmaterialen weggegooid als afval. De verhouding tussen de waardering van grondstoffen en arbeid is scheefgegroeid. Wat is dan leuker om net te doen alsof arbeid niets kost en afval goud waard is. Die gedachte was de start voor mijn afval- en natuurproject."
Samenhangende werkwijze
Bij het ontwerpen zijn het materiaal, de techniek en de organisatie bepalende factoren voor Piet Hein Eek. Omdat deze factoren elke keer anders zijn of anders gekozen worden, verschillen de ontwerpen sterk. De aanpak en pragmatische werkwijze blijven gelijk. Mensen zullen dus eerder een samenhang in werkwijze ontdekken dan in de uiterlijkheden. Eek: "De materialen en productiewijze zijn vaak terug te zien in het product. De hang naar perfecte vorm en uiterlijk wordt losgelaten. Producten hoeven niet perfect te zijn om aan de gevoelens van esthetiek en functionaliteit te kunnen voldoen."
Inzichtelijke processen
De op 29 april 1967 in Purmerend geboren ontwerper noemt zichzelf liever geen ontwerper. "Een ontwerper houdt vaak na de tekeningen en schetsen op, voor mij is het hele proces- van ontwerp, productie tot distributie- inspirerend." Eek werkt vanuit het Brabantse Geldrop. En hopelijk in de toekomst vanuit Eindhoven. Daar worden zijn ontwerp, productie, show en bijhorend restaurant onder één dak gevestigd. De aankoop van een prachtig en oud industriepand is bijna rond. "In dit pand zal onze manier van werken nog veel duidelijker zichtbaar en voelbaar worden."
Tegengeluid
De gemoedelijke en vrolijke Piet Hein Eek breidt dus gestaag uit met zijn bedrijf. Hij begon zijn 'loopbaan' aan de Design Academie in Eindhoven waar hij in 1990 met een kast van sloophout afstudeerde. In een tijd van weldaad en rijkdom koos hij simpel materiaal en sobere vormgeving. Een tegengeluid. Maar ook exclusiviteit. En dat zagen opdrachtgevers en kunstliefhebbers goed in. Na zijn studie ontwierp Eek meubilair, verlichting en accessoires en richtte hij gebouwen in. Andere noemenswaardige projecten zijn de tentoonstellingen in het Stedelijk Museum Amsterdam (oude deuren in nieuwe kasten) en in het Groninger Museum (tuinhuisjes) met zijn ontwerpen.
Ideeën vinden hun weg
Naast de ontwerpen voor opdrachtgevers en de collectie lopen er altijd wel niet commerciële projecten. Daarin wordt bewust langdurig gewerkt aan nieuwe ideeën of uitgangspunten. "Een manier van werken die heel inspirerend is en vaak leidt tot nieuw materiaalgebruik en nieuwe technieken. De projecten blijken ondanks de niet commerciële insteek vaak achteraf uiterst succesvol", aldus Eek.
Optimale omgeving
"Om goed te functioneren moet je zorgen voor een optimale omgeving waar je je in bevindt Bij ons is dit al jaren het geval. We hebben een fantastisch team en werken in een pand waar alle activiteiten in onder zijn gebracht. Een zeer inspirerende omgeving waarin mijn ideeën niet alleen ontstaan, maar ook uitgevoerd worden. Een soort kruisbestuiving waarbij het ene proces het ander weer stimuleert."
Oud materiaal, nieuw leven
Ideeën- uit zijn brein ontsproten- zijn een boomstammenbureau, een fauteuil van sloophout, een kast met koelceldeuren, een Kabouter Plop-tafel, de 'Madonna'secretaire-kast en de aluminium stoel die werd gebruikt bij de inrichting van het Dutch Design café van het Museum of Modern Art in New York. Het kan niet op met zijn robuuste en onderscheidende voorwerpen. Oude materialen blies hij weer nieuw leven in. Leven dat door veel mensen wordt gewaardeerd en zelfs bewonderd. Piet Hein Eek is er een gevestigde naam door geworden en won met zijn ontwerpen in 2005 de Woonaward voor beste woonprofessional.
Al blijft hij zelf lekker nuchter. "Van nature ben ik iemand die zijn eigen gangetje gaat en op een slimme, maar zuivere manier iets moois wil maken."
Bevalling
Piet Hein Eek zo aanhorend, lijkt het allemaal zo simpel. Dat is het niet. Zijn ontwerpen worden keer op keer aangepast, bijgesteld en verscherpt. Piet Hein Eek gaat voor producten in simpele schoonheid met gemakkelijk gebruik. Wel op eigen wijze. "Je zou het kunnen vergelijken met de bevalling van een kind. Hoewel dat vergelijk aan de andere kant natuurlijk weer onzinnig is. Ik houd meer van mijn kinderen dan dat ik dat doe van mijn ambachtelijke producten. Al krijgen die ook mijn liefde en aandacht, dat zeker."
